Diz bədənin ikinci ən böyük oynağıdır və yeriş, qalxma-enmə zamanı böyük yük daşıyır. Bud, qamış sümükləri və diz qapağından ibarətdir; oynaq səthləri qığırdaqla örtülüdür, aralarında menisklər, ətrafında isə bağlar və sinovial maye ilə dolu oynaq kapsulu yerləşir.
Əlamətləri
- Yeriyərkən, pilləkən enərkən-qalxarkən artan ağrı
- Səhər və ya uzun oturduqdan sonra sərtlik
- Şişkinlik, oynaqda maye toplanması
- Hərəkət zamanı xırıltı və ya «ilişmə» hissi
- Dizin «boşalması», dayaqda etibarsızlıq hissi
Səbəbləri
- Qonartroz (diz artrozu) — qığırdağın aşınması, ən çox rast gəlinən səbəb
- Menisk zədəsi — burulma travması və ya yaşla bağlı deformasiya
- Bağ zədələri — idman travmaları
- Diz qapağı ətrafı ağrı — əzələ balansının pozulması
- Bursit və tendinit — oynaq ətrafı yumşaq toxumaların iltihabı
- İltihabi oynaq xəstəlikləri, podaqra
Diaqnoz
Müayinədə oynağın sabitliyi, hərəkət həcmi, maye toplanması və ağrılı nöqtələr qiymətləndirilir. Rentgen artrozun dərəcəsini, MRT menisk və bağ zədələrini göstərir. USM oynaq ətrafı yumşaq toxumaları real vaxtda qiymətləndirməyə imkan verir.
Müalicə
- Hərəkət və gücləndirmə. Bud ön qrup əzələlərinin gücləndirilməsi diz ağrısında ən təsirli addımlardandır.
- Çəki nəzarəti. Artrozda ağrının azalmasına birbaşa təsir edir.
- Oynaqdaxili inyeksiyalar. Hialuron turşusu oynağın sürtünməsini azaldır; PRP uyğun mərhələlərdə tətbiq olunur.
- Diz radiofrekans müalicəsi (genikulyar sinirlər). Protez əməliyyatı mümkün olmayan və ya təxirə salınan pasiyentlərdə ağrının azaldılması üçün istifadə olunur.
Hansı üsulun uyğun olduğu artrozun mərhələsindən, oynağın vəziyyətindən və ümumi sağlamlıqdan asılıdır.
