Bel ağrısı dünyada əmək qabiliyyətinin itirilməsinin başlıca səbəblərindəndir. İnsanların böyük əksəriyyəti həyatında ən azı bir dəfə bel ağrısı keçirir. Yaxşı xəbər budur ki, kəskin bel ağrılarının çoxu bir neçə həftə ərzində keçir; əsas məsələ ağrının təkrarlanmasının və xronikləşməsinin qarşısını almaqdır.
Əlamətləri
- Beldə küt və ya kəskin ağrı, hərəkətlə güclənmə
- Səhər sərtliyi, uzun oturduqdan sonra ayağa qalxmaqda çətinlik
- Ombaya, buda və ayağa yayılan ağrı (siyatik ağrısı)
- Ayaqda keyimə, iynəbatma, zəiflik
- Öskürək və asqırma zamanı ağrının artması
Səbəbləri
- Əzələ-bağ zədələnməsi — ağır qaldırma, qəfil hərəkət
- Disk protruziyası və yırtığı — sinir kökünə təzyiq siyatik ağrısı yaradır
- Faset oynaq sindromu — onurğanın arxa oynaqlarının aşınması; ağrı əyilib-düzəlməklə dəyişir
- Oma-qalça (sakroiliak) oynaq problemi
- Onurğa kanalının daralması (stenoz) — yeriyəndə ayaqlarda ağrı və güc azlığı, oturanda rahatlama
- Osteoporoz zəminində fəqərə sınığı
Təcili müraciət tələb edən hallar
Aşağıdakılardan biri varsa, gözləmədən həkimə gedin:
- Sidik və ya nəcis idarəsinin pozulması, oturaq nahiyədə keyimə
- Hər iki ayaqda sürətlə artan zəiflik
- Yüksək hərarət, izahsız arıqlama, onkoloji xəstəlik tarixçəsi
- Ciddi travmadan sonra başlayan ağrı
Diaqnoz
Müayinədə ağrının xarakteri, hansı hərəkətlə dəyişdiyi, sinir funksiyaları qiymətləndirilir. Görüntüləmə (rentgen, MRT) hər zaman ilk addım deyil — şəkildəki dəyişikliklər həmişə ağrının səbəbi olmur. Mənbəni dəqiqləşdirmək üçün diaqnostik blokadalar dəyərli məlumat verir.
Müalicə
- Aktiv qalmaq. Uzun müddət yataq rejimi bel ağrısında zərərlidir; mümkün qədər hərəkətli qalmaq bərpanı sürətləndirir.
- Fizioterapiya və məşq. Bel və qarın əzələlərinin gücləndirilməsi təkrarlanma riskini azaldır.
- Dərman müalicəsi. Qısa müddətli, nəzarətli.
- Girişimsel üsullar. Ağrının mənbəyinə görə: transforaminal epidural steroid inyeksiyası (TESİ), faset oynaq blokadası və radiofrekans müalicəsi, sakroiliak oynaq müdaxiləsi, arxa kök qanqlionuna impulslu radiofrekans. Bütün prosedurlar təsvir nəzarəti altında aparılır.
Cərrahiyyə yalnız müəyyən göstərişlər olduqda müzakirə olunur; ağrıların çoxu cərrahi əməliyyat olmadan idarə edilə bilir.
